Wat vertelt een klein plukje haar over langdurige stress? Tijdens het Lowlands-experiment Kapsalon Kopzorgen kunnen bezoekers een stukje haar doneren en zo bijdragen aan onderzoek naar langdurige stress bij jongvolwassenen met kanker.
Een kankerdiagnose zet het leven vaak volledig op zijn kop. Naast de ziekte zelf krijgen veel mensen ook te maken met langdurige stress. Hoofdonderzoeker en epidemioloog Olga Husson en promovendus Bibian Been van het Erasmus MC onderzoeken samen met hun team hoe zij jongvolwassenen met kanker, die risico lopen op langdurige stress, eerder kunnen herkennen. Lowlandsbezoekers kunnen daar tijdens het experiment Kapsalon Kopzorgen aan bijdragen. Bibian Been legt uit hoe dat werkt.
Kun je iets vertellen over waar jullie onderzoek over gaat?
‘We richten ons onderzoek op jongvolwassenen, ook wel AYA’s genoemd (Adolescents and Young Adults), met een kankerdiagnose. AYA’s zijn tussen de 18 en 40 jaar oud en bevinden zich vaak midden in een studie, carrière of gezinsleven. Een kankerdiagnose kan grote gevolgen hebben voor de mentale gezondheid.
We onderzoeken hoe langdurige stress zich tijdens en na een ziektetraject ontwikkelt. We onderzoeken welke AYA’s een groter risico lopen op langdurige stress, waardoor dat komt en wat de gevolgen daarvan zijn.
Met die kennis hopen we hen eerder te herkennen, zodat ze op tijd passende ondersteuning kunnen krijgen, zoals coaching, mindfulness, cognitieve gedragstherapie, of leefstijlinterventies. Lowlandsbezoekers kunnen daar op een verrassende manier aan bijdragen. De sleutel tot dit onderzoek zit namelijk in een klein plukje haar.’
Hoe draagt een klein plukje haar bij aan jullie onderzoek?
‘In een plukje haar zit verrassend veel informatie over langdurige stress. We meten daarin verschillende stresshormonen, waarvan cortisol de bekendste is. Terwijl het haar groeit, worden kleine hoeveelheden van deze hormonen erin opgeslagen. Daardoor krijgen we een beeld van stress over een langere periode. Dat is anders dan bij een bloedtest, die alleen laat zien hoeveel cortisol iemand op dat moment in het lichaam heeft.
Om goed te begrijpen hoe een kankerdiagnose samenhangt met langdurige stress, vergelijken we de stressniveaus van jongvolwassenen met kanker met de stressniveaus van jongvolwassen zonder kanker. Daarvoor hebben we veel deelnemers zonder kanker nodig die in de AYA-leeftijdsgroep vallen. Die groep is lastig te bereiken, omdat mensen zich niet snel aanmelden voor kankeronderzoek als ze daar zelf niet mee te maken hebben.
Lowlands biedt een unieke kans om die leeftijdsgroep te bereiken. Bezoekers kunnen op een laagdrempelige manier een plukje haar doneren, meer leren over ons onderzoek en de kapsalon verlaten met een haarupgrade.’
Wat kunnen bezoekers verwachten van jullie kapsalon?
‘Zodra je de onderzoekscontainer binnenstapt, voelt het alsof je een echte kapsalon binnenloopt. We leggen kort uit waar het onderzoek over gaat en hoe je kunt meedoen. Daarna neem je plaats in de wachtruimte, waar je een korte vragenlijst invult over hoeveel stress je ervaart. Op basis daarvan krijg je meteen een persoonlijke stressscore.
Daarna is het tijd voor de kapper. We knippen een klein plukje haar af aan de achterkant van je hoofd. Daar zie je achteraf vrijwel niets van. Tijdens de knipbeurt is er alle ruimte om vragen te stellen over het onderzoek of in gesprek te gaan over kanker op jonge leeftijd, als de bezoeker daar behoefte aan heeft. Jonge onderzoekers en AYA-ervaringsdeskundigen zijn aanwezig om vragen te beantwoorden, ervaringen te delen en bezoekers op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met het onderwerp.
En natuurlijk ga je niet zonder bedankje naar buiten. Er ligt een inspiratieboekje klaar met verschillende kapsels waar bezoekers uit kunnen kiezen – van glitters in je haar tot festivalproof space buns. Is een haarupgrade niet helemaal jouw ding? Dan kun je ook kiezen voor een rustgevende hoofdmassage. Na de knipbeurt kun je je nieuwe look vereeuwigen in een fotobooth, samen met je vrienden.’
Wat hopen jullie de bezoekers mee te geven?
‘Door de hele onderzoekscontainer heen is informatie te vinden over onder meer de meest voorkomende vormen van kanker bij jongvolwassenen. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld ontdekken hoe ze zichzelf kunnen controleren op afwijkingen aan de borsten, testikels of huid. Ook kunnen ze een demonstratiefilmpje bekijken waarin onderzoekers laten zien wat er na het festival met hun haardonatie in het laboratorium gebeurt. Zo krijgen ze een inkijkje in hoe uit een plukje haar de hoeveelheid stresshormonen wordt gemeten.
Daarnaast krijgen bezoekers de kans om kennis te maken met de persoonlijke ervaringen en verhalen van AYA’s met kanker. Zo krijgen zij een beter beeld van de impact van een kankerdiagnose op jonge leeftijd en hoe langdurige stress zich in de praktijk kan uiten.
We hopen dat bezoekers naar huis gaan met het gevoel dat ze een waardevolle bijdrage hebben geleverd aan ons onderzoek, dat we uitvoeren in samenwerking met AYA Zorg Nederland, de landelijke organisatie voor leeftijdsspecifieke zorg voor jongvolwassenen met kanker. De kennis die dat oplevert, kan uiteindelijk bijdragen aan betere zorg en een betere kwaliteit van leven voor AYA’s met een kankerdiagnose.’
Elk jaar vinden er wetenschappelijke onderzoeken plaats op muziekfestival Lowlands. New Scientist is partner van Lowlands Science. Wij delen van tevoren wat er gaat gebeuren, en waar je als festivalbezoeker allemaal aan mee kunt doen. Lowlands 2026 vindt plaats op 21, 22 en 23 augustus.
Geef een reactie