Polarisatie is een veelbesproken onderwerp. Maar hoe ervaren jongeren die tegenstellingen in de maatschappij zelf? Onderzoeker Judith van de Wetering en haar collega’s van de Erasmus Universiteit zoeken het uit in het Hot Takes Wellnesscentrum op Lowlands Science.
Wat vinden jongeren van maatschappelijke thema’s als klimaat, ongelijkheid en migratie? En wat hebben zij nodig om met meningsverschillen over dit soort thema’s en polarisatie om te gaan? Belangrijke én relevante vragen, zeker in de tumultueuze tijd waarin we leven. Daarom gaat onderzoeker Judith van de Wetering van de Erasmus Universiteit Rotterdam in gesprek met jongeren over polarisatie. Zij is benieuwd naar hun perspectieven, zorgen én oplossingen.
Van de Wetering: ‘Veel van het onderzoek bij het Erasmus SYNC Lab doen wij samen met jongeren. En als het over grote maatschappelijke onderwerpen als klimaatverandering of sociale ongelijkheid gaat, dan zijn zij een stuk meer betrokken dan ze in eerste instantie lijken. Hun eerste reactie is misschien: ‘O, dat boeit mij niet’, maar als je het dan met ze hebt over hoe politici met dit soort onderwerpen omgaan, dan storen ze zich wel degelijk aan het gedrag dat ze zien, bijvoorbeeld op TikTok-filmpjes van de Tweede Kamer.’
Hot Takes
Afgelopen jaar voerden Van de Wetering en haar collega’s een groot onderzoek uit naar het jongerenperspectief op polarisatie. ‘Veel jongeren ervaren steeds meer polarisatie, deels ook door sociale media. Waar ze zich vooral aan storen, is de manier waarop we omgaan met meningsverschillen. Ze vinden het prima dat mensen verschillende meningen hebben, maar hebben wel moeite met het gebrek aan nuance en respect, en de neiging om niet naar elkaar te luisteren. Jongeren hebben rolmodellen nodig die laten zien hoe je met verschillen omgaat’, zegt ze.
‘Dat is natuurlijk mooi advies, maar we dachten ook meteen: ‘Oké, hoe pakken we dat aan?’’ Daarvoor sloegen de onderzoekers de handen ineen met een groep theatermakers. Samen verkenden ze de mogelijkheden om mensen met theater te helpen om weer beter naar elkaar te luisteren. Daar kwam het Hot Takes Wellnesscentrum uit, waarmee ze in augustus naar Lowlands Science trekken. Want, zo zegt Van de Wetering: ‘Wat is nou een leukere plek om zoiets creatiefs te doen dan op Lowlands?’
Wellness-ervaring
In het Hot Takes Wellnesscentrum is aan alles gedacht. Je warmt langzaam op met een vragenlijst over allerlei maatschappelijke onderwerpen, en stapt daarna de sauna binnen. Daar luister je naar de zogenoemde ‘hot takes’, oftewel de meningen van iemand anders, over verschillende gepolariseerde onderwerpen.
Van de Wetering: ‘Het afgelopen jaar hebben we veel interviews gehouden met jongeren door heel Nederland. In onze sauna krijg je fragmenten te horen uit deze interviews. Soms luister je naar iemand met wie je het totaal oneens bent en soms juist naar iemand in wie je jezelf herkent. Daar komt ook dat stukje theater in beeld. Verbatim theater heet dat, waar je dus gebruik maakt van de meningen en perspectieven van échte mensen.’
Na afloop is er tijd om in luxe loungestoelen te reflecteren op wat je net hebt gezien en gehoord en vul je wederom een vragenlijst in. ‘Hopelijk verlaten de deelnemers een beetje afgekoeld ons wellnesscentrum, en hebben wij iets nieuws geleerd over hoe mensen beter naar elkaar kunnen luisteren. Op die manier hoop ik met ons onderzoek op termijn bij te dragen aan meer verbinding in onze samenleving’, zegt Van de Wetering.
Elk jaar vinden er wetenschappelijke onderzoeken plaats op muziekfestival Lowlands. New Scientist is partner van Lowlands Science. Wij delen van tevoren wat er gaat gebeuren, en waar je als festivalbezoeker allemaal aan mee kunt doen. Lowlands 2026 vindt plaats op 21, 22 en 23 augustus.
Geef een reactie