Welke sporen blijven achter na een misdrijf? Op het Lowlands Science-terrein ontdek je dit jaar zelf hoe forensisch onderzoekers die opsporen.
Tijdens een speciaal ontworpen parcours voer je verschillende ‘criminele’ handelingen uit, van het slaan tegen voorwerpen tot het kraken van wachtwoorden. Welke sporen laat dat achter? En welke aanwijzingen kunnen onderzoekers daaruit halen? Onderzoekers van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en de Hogeschool van Amsterdam (HvA) gaan op zoek naar het antwoord. Projectleiders Francis Moore en Diede van Andel vertellen hoe het onderzoek werkt, waarom het belangrijk is en wat je kunt verwachten als je deelneemt.
Wat gaan jullie onderzoeken op Lowlands Science?
Moore: ‘Op Lowlands onderzoeken we welke fysieke en digitale sporen deelnemers achterlaten tijdens verschillende ‘criminele’ handelingen. Ook bepalen we hoeveel sporen er achterblijven en hoelang ze zichtbaar blijven. Met die kennis kunnen we steeds beter achterhalen wat er op een plaats-delict is gebeurd.
Veel mensen denken bij forensisch onderzoek meteen aan DNA, bloedsporen of vingerafdrukken. Maar er is veel meer dan dat. Ook digitale sporen spelen een steeds grotere rol in forensisch onderzoek, zoals gegevens uit telefoons, smartwatches of andere apparaten die iets kunnen vertellen over wat er is gebeurd tijdens een misdrijf.’
Hoe ziet deelname aan jullie onderzoek eruit?
Moore: ‘Wie meedoet, kruipt even in de huid van een ‘crimineel’. In een plaats-delict-geïnspireerd parcours voeren deelnemers verschillende opdrachten uit die ook bij echte misdrijven kunnen voorkomen. Denk aan zo hard mogelijk slaan en schoppen tegen een boksbal, door glasdeeltjes lopen of het kraken van een wachtwoord.
Terwijl deelnemers de opdrachten uitvoeren, verzamelen wij gegevens over de sporen die zij achterlaten. Daarvoor krijgen ze van ons speciale kleding en schoenen. Zo kunnen we bijvoorbeeld onderzoeken hoeveel glasdeeltjes blijven hangen onder schoenen of hoeveel vezels worden overgedragen op kleding tijdens een fysieke confrontatie. Met die informatie krijgen we een beter beeld van welke sporen bepaalde ‘criminele’ handelingen achterlaten.’
Ontdekken Lowlands-bezoekers na afloop ook welke sporen ze zelf hebben achtergelaten?
Moore: ‘Absoluut. Aan het einde van het parcours krijgen deelnemers te zien welke sporen hun handelingen hebben achtergelaten op hun schoenen en broek.
Daarnaast krijgen deelnemers ook inzicht in hun prestaties, zoals hoe hard ze hebben geslagen of geschopt en hoe snel ze een wachtwoord wisten te kraken. Buiten de onderzoekstent staat een scorebord waarop bezoekers hun resultaten kunnen vergelijken met die van anderen. Zo combineren we echt wetenschappelijk onderzoek met een speels competitie-element.’
Wat hopen jullie dat de Lowlands-bezoekers meenemen uit jullie onderzoek?
Moore: ‘We hopen vooral te laten zien hoeveel informatie sporen kunnen bevatten en hoe forensisch onderzoek werkt. Sporen lijken soms onzichtbaar, maar zelfs een paar glasdeeltjes of vezels kunnen al veel vertellen over wat er is gebeurd.’
Van Andel: ‘En wie weet ontdekken vooral jongere bezoekers wel dat forensisch onderzoek iets voor hen is. Het is een leuke manier om kennis te maken met forensisch onderzoek en om te laten zien dat dit een mogelijke studierichting is.’
Wat maakt Lowlands Science de ideale locatie voor jullie onderzoek?
Van Andel: ‘Op Lowlands komen duizenden mensen van verschillende leeftijden en achtergronden samen. Voor ons is dat een unieke kans om gegevens te verzamelen die we in een regulier onderzoek moeilijker zouden kunnen verkrijgen.
Elke deelnemer levert een waardevolle bijdrage aan ons onderzoek. Hoe meer deelnemers, hoe beter we kunnen zien en begrijpen welke sporen mensen achterlaten en wat er daarna met die sporen gebeurt.’
Waarom mag een bezoek aan jullie onderzoek niet ontbreken tijdens Lowlands?
Van Andel: ‘Het is een unieke kans om zelf te ervaren hoe forensisch onderzoek in zijn werk gaat. Normaal gesproken krijg je niet snel een kijkje achter de schermen van een forensisch laboratorium, maar hier ontdek je hoe onderzoekers denken en werken.
Tegelijkertijd help je mee aan echt wetenschappelijk onderzoek. Met jouw deelname verzamelen we kennis en gegevens die forensisch onderzoekers in de toekomst kunnen helpen om misdrijven beter te begrijpen en op te lossen. Daarmee draag je uiteindelijk ook bij aan een veiligere samenleving.’
Elk jaar vinden er wetenschappelijke onderzoeken plaats op muziekfestival Lowlands. New Scientist is partner van Lowlands Science. Wij delen van tevoren wat er gaat gebeuren, en waar je als festivalbezoeker allemaal aan mee kunt doen. Lowlands 2026 vindt plaats op 21, 22 en 23 augustus.
Geef een reactie