Een robotbutler die – mogelijk – in staat is de vaatwasser in te ruimen of de boel aan kant te maken, koop je tegenwoordig voor minder dan de prijs van een tweedehandsauto. Maar pas op: lees voor de aankoop wel deze kieswijzer.
Het sciencefictiongenre barst van de humanoïde robots (apparaten die qua lichaamsbouw op mensen lijken): van de humeurige Bender in de animatieserie Futurama tot de sluwe Ava in de film Ex Machina. Lang leek dit de enige plek voor zulke robots: op het witte doek en in boeken. Het idee van een lopende, pratende, werkende robot met twee armen en twee benen was een verre toekomstdroom.
Maar tijden veranderen. Vorig jaar renden, boksten en voetbalden machines tegen elkaar in de World Humanoid Robot Games, een ‘sportwedstrijd’ in China. Toegegeven, de deelnemers vielen nog weleens om. Maar ondertussen beloven bedrijven humanoïde robots die iets nuttigers kunnen: een handje helpen in het huishouden. Eind vorig jaar bereikte roboticabedrijf 1X een grote mijlpaal toen het startte met de voorverkoop van robot NEO. De levering staat voor dit jaar op de planning. Nu ook verschillende andere bedrijven humanoïde assistenten te koop zetten, leven we eindelijk in een wereld waarin je een robotbutler in huis kunt halen. Er zijn al versies verkrijgbaar voor luttele duizenden euro’s – minder dan de prijs van een compacte tweedehandsauto.
Daarom heb ik besloten om ’s werelds eerste kieswijzer te maken voor mensen die overwegen een robotbutler aan te schaffen – en voor wie gewoon wil weten wat deze technologie inhoudt. Ik zal de specificaties van elk model onder de loep nemen en daarnaast zeven belangrijke vragen behandelen die elke toekomstige roboteigenaar zich zou moeten stellen. Eén ding is zeker: als koper moet je op je hoede zijn. Je krijgt waarschijnlijk veel minder, maar ook veel meer dan je verwacht.
Wat is er allemaal te koop?
De markt voor humanoïde robots is volop in beweging. Alleen al in 2025 onthulden bedrijven wereldwijd meer dan veertig nieuwe modellen, zo blijkt uit gegevens die de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley verzamelde. Daarvan kwam 60 procent uit China. De opmars van de robots is deels te danken aan de ontwikkeling van krachtige AI-systemen die de bots helpen functioneren. Volgens investeerder en tech-analist Cathie Wood zijn humanoïde robots zelfs de meest waarschijnlijke manier waarop AI ons leven zal binnendringen. Sam Altman, de directeur van OpenAI, zei vorig jaar in een interview dat ‘als je in de toekomst over straat wandelt, je zomaar zeven robots voorbij kunt zien lopen, die allerlei dingen doen.’ Cryptovaluta-investeerder Andrew Kang noemde 2026 ‘het jaar van de humanoïde robots’.
Ik heb vijf van de meest geadverteerde en betaalbare modellen geselecteerd en hun eigenschappen in kaart gebracht (zie kaders). Deze robots zijn nu al, of binnenkort, beschikbaar voor de gewone consument. De prijskaartjes zijn ook geen sciencefiction. Het instapmodel R1 van Unitree kost iets meer dan 4500 euro. NEO, van het bedrijf 1X, is met 17.000 euro een stuk prijziger, maar je kunt ook een abonnement op het apparaat nemen voor een zachter prijsje van zo’n 425 euro per maand. Nog steeds niet goedkoop, maar wie genoeg te besteden heeft en huishoudelijk werk wil uitbesteden, kan weleens in de verleiding komen. Voordat je op ‘bestellen’ klikt, is het echter wel raadzaam jezelf eerst enkele extra vragen te stellen.
NEO – 1X
Prijskaartje: 17.000 euro
Lengte: 1,68 meter
Gewicht: 30 kilogram
Gewrichten: 75
Batterijduur: 4 uur
Ons oordeel: Met talloze gelijke promotievideo’s is deze robotassistent de optie waar het meest reclame voor wordt gemaakt. Maar zonder menselijke besturing op afstand is het aantal taken dat hij kan uitvoeren beperkt.
Heb ik echt een humanoïde robot nodig?
Op het eerste gezicht lijken alle robots van de grote fabrikanten op elkaar: ze hebben een lichaam, een hoofd, twee armen en twee benen. De verschillen zitten vooral in de zogeheten vrijheidsgraden: hoeveel bewegingen hun scharnierachtige gewrichten kunnen maken. NEO heeft 22 vrijheidsgraden in elke hand en 75 in totaal. De Figure 03-robot, die in een van de fabrieken van de Duitse autofabrikant BMW werkt, kan klusjes doen zoals je kasten opruimen en bijvullen, maar heeft slechts 30 vrijheidsgraden.
De fixatie op een mensachtige vorm is deels ingegeven door praktische overwegingen. Onze huizen en werkplekken zijn nu eenmaal gemaakt op het menselijk lichaam – van de trappen en deurklinken tot de werkbladhoogtes en vaatwassers. Maar dat wil niet zeggen dat een humanoïde robot altijd de beste optie is voor de klus, zegt ingenieur Jonathan Aitken van de Universiteit van Sheffield in het Verenigd Koninkrijk. ‘Moeten ze wel mensachtig zijn? Voor mij luidt het antwoord: nee, ik denk van niet.’ Hij stelt dat zo’n menselijk ontwerp aantrekkelijk is en opvalt, maar dat die niet altijd de goedkoopste, betrouwbaarste of meest praktische optie is. ‘Als ik een kookrobot zou ontwerpen, zou die geen humanoïde zijn’, zegt hij. Technoloog Joanna Bryson van de Hertie School in Duitsland is het daarmee eens. ‘Het is heel bizar, dat hele idee dat je per se iets moet hebben dat er menselijk uitziet’, zegt ze.
Wil je bijvoorbeeld alleen maar schone vloeren, dan kun je prima een programmeerbare robotstofzuiger kopen. En wil je dat voorwerpen worden opgetild en opgeborgen, dan heb je geen humanoïde met twee benen nodig, maar eerder iets dat lijkt op een beweegbaar platform met een arm. Het Amerikaanse bedrijf Sunday Robotica biedt zoiets aan: een robot genaamd Memo die bestaat uit een mensachtig bovenlijf op een platform op wielen. Het bedrijf laat deze robot momenteel gratis testen door een select aantal mensen, voor hem op grotere schaal op de markt te brengen.
De actuatoren, apparaatjes die elektrische energie omzetten in bewegingen van de gewrichten, zijn de duurste onderdelen van zulke robots: per stuk kosten die zo’n 400 tot 900 euro. Eenvoudigere robots met minder complexe ledematen zijn dus een stuk goedkoper. ‘Neem een stofzuiger en stel je voor dat er een arm aan zit’, zegt robotica-expert Subramanian Ramamoorthy van de Universiteit van Edinburgh in het Verenigd Koninkrijk. ‘Dát is het soort robot dat we in huis krijgen.’
MEMO – Sunday Robotics
Prijskaartje: onbekend
Lengte: 1,70 meter
Gewicht: 77 kilogram
Gewrichten: 20
Batterijduur: 4 uur
Ons oordeel: Dit model heeft wielen in plaats van benen, wat hem een stuk stabieler maakt. Een prima keuze voor opzichters die op zoek zijn naar een stabieler veiligheid hoog in het vaandel staat.
Wat moet mijn robot kunnen?
Ben je toch bereid flink in de buidel te tasten voor een humanoïde robot, dan raadt Aitken aan om goed na te denken over welke taken je hem wilt laten uitvoeren. ‘Wat mij betreft is het belangrijkste dat je begrijpt waarvoor je de humanoïde robot wilt gebruiken, want daar vloeit de rest uit voort’, zegt hij. Twee belangrijke factoren die bepalen welke taak je robot aankan, zijn de fysieke mogelijkheden van de robot en hoe slim hij is.
Laten we eerst dat fysieke aspect bekijken. Wil je wat hulp bij de was? Bij het dragen van boodschappen? Bij het in- en uitruimen van de vaatwasser? Bij het opruimen van je woonkamer? Deze taken lijken eenvoudig, totdat je probeert precies te omschrijven hoe ze moeten worden uitgevoerd.
Taken zoals de boodschappen dragen of de vaatwasser uitruimen klinken simpel, totdat je ze aan een robot moet uitleggen
Om de mogelijkheden in kaart te brengen, kun je naar de praktische vaardigheden van de robot kijken. Allereerst is er het laadvermogen: het maximale gewicht dat de robot kan dragen. Staat hij stil, dan kan NEO ongeveer 70 kilogram tillen – ruwweg het gewicht van een volwassene. Maar is hij in beweging, dan kan hij maar zo’n 25 kilogram torsen. Dat is het gewicht van een middelgrote koffer. En dit is al meer dan veel andere modellen: die kunnen prima een ontbijtbordje oppakken, maar niet rondsjouwen met zware tassen of stapels wasgoed. ‘Het laadvermogen is een paar kilogram per arm, wat de mogelijke taken automatisch beperkt’, zegt Aitken.
Een andere beperking van de huidige humanoïde robots is hun energiecapaciteit. De accu van NEO, bijvoorbeeld, gaat na een snelle oplaadbeurt zo’n vier uur mee. Op één accu kan hij wat lichte taken verrichten, zoals langzaam van de ene naar de andere kamer lopen en wat opruimen. Maar daarna is het uit met de pret. ‘Vraag ik hem om meer taken uit te voeren, dan levert dat een zwaardere belasting op van de batterij’, zegt Aitken. Dat beïnvloedt de levensduur ervan. Goedkopere modellen hebben onvermijdelijk slechtere batterijen: de batterij van de Unitree R1 gaat slechts een uurtje mee.
Unitree R1 – Unitree
Prijskaartje: 5000 euro
Lengte: 1,20 meter
Gewicht: 25 kilogram
Gewrichten: 26
Batterijduur: 4 uur
Ons oordeel: Deze robot is een voordelige keuze, maar zijn batterij loopt snel leeg. Daarnaast wordt het AI-model dat hem aanstuurt er niet standaard bij geleverd.
Hoe slim moet mijn robot zijn?
Je hebt ook weinig aan een sterkere robot als die niet over het nodige intellect beschikt. Robots draaien op AI-modellen. Die verwerken input – voornamelijk de beelden van ingebouwde camera’s – en plannen vervolgens de bewegingen en acties van de robot. Het populairste besturingssysteem voor humanoïde robots, ontwikkeld door computerproducent Nvidia, heet het GR00T-model en belooft robots in staat te stellen om soepel door hun omgeving te bewegen. Jensen Huang, directeur van Nvidia, heeft eerder al eens gezegd dat we ‘humanoïde robots makkelijker kunnen inpassen in onze wereld dan andere robots, omdat we de wereld voor onszelf hebben gebouwd.’
Welk besturingssysteem ook gebruikt wordt, de hoop is dat de AI zichzelf kan trainen aan de hand van gegevens over hoe mensen zich door de wereld bewegen, zodat de robot dit kan nabootsen. Zogeheten ‘visie-taalmodellen’, zoals die van Nvidia en andere bedrijven, gebruiken de input van de cameraogen van de robot en vertalen deze vervolgens naar beweeginstructies. Ondertussen voorspelt de AI constant hoe de wereld om de robot heen eruitziet en werkt. In zo’n model van de wereld voert de AI vervolgens constant simulaties uit: ‘Wat gebeurt er als ik x doe?’ Zo kan de robot zijn handelingen plannen.
Sommige makers van robotbutlers kiezen voor GR00T, maar andere bedrijven gaan hun eigen weg. De robots van het bedrijf Figure, die onder die naam bekend staan, werken met hun eigen model, genaamd Helix. Dit visie-taalmodel werkt een beetje als een AI-taalmodel, zoals de bekende chatbots als ChatGPT gebruiken, maar dan met visuele en verbale input. Ook het bedrijf 1X kies voor zijn eigen visie-taalmodel, genaamd Redwood.
Deze systemen zijn niet foutloos. In 2024 voerde Tesla een demonstratie uit met zijn humanoïde robot Optimus. Ramamoorthy wijst erop dat de robot in deze demo naar verluidt werd ondersteund door mensen met VR-headsets die de robots stiekem van een afstandje bedienden. Tesla-eigenaar Elon Musk heeft dit glashard ontkend. Maar als je denkt dat je nu al een kant-en-klare robotbutler kunt kopen, dan kom je volgens Ramamoorthy van een koude kermis thuis. ‘Ik denk dat dat voor de gemiddelde consument nog wel even kan duren.’
Dat komt deels doordat de technologie nog volop in ontwikkeling is. Wie nu al een robot aanschaft, wordt waarschijnlijk gevraagd om te helpen bij de doorontwikkeling ervan. Het lijkt een beetje op de huidige proeven met zelfrijdende auto’s: gebruikers evalueren hun ritjes om verbeterpunten aan het licht te brengen.
Unitree G1 – Unitree
Prijskaartje: 11.500 euro
Lengte: 1,30 meter
Gewicht: 35 kilogram
Gewrichten: 43
Batterijduur: 2 uur
Ons oordeel: De G1 gebruikt lidar om met behulp van laserpulsen de afstand tot objecten te bepalen. Ook heeft hij zeer bewegelijke handen. Dit zijn flinke voordelen ten opzichte van het R1-model, maar de prijs is er dan ook naar.
Mensen die al wat ervaring hebben opgedaan met humanoïden zoals NEO, hebben al wat sterke en zwakke punten aangestipt: de robots kunnen sommige eenvoudige taken autonoom uitvoeren, maar voor veel andere taken is er nog menselijke ondersteuning nodig, waarbij een bestuurder op afstand door de ‘ogen’ van de bot kijkt. ‘Op dit moment weet ik niet wat ik met een humanoïde robot zou moeten’, zegt Ramamoorthy. ‘Ze zijn nog niet goed genoeg om de taken te doen waarin mensen gewoonlijk geïnteresseerd zijn.’
Wat komen robotfabrikanten over mij te weten?
En dan zijn er ook nog zorgen over de privacy. In tegenstelling tot de webcam van je laptop, zijn de sensoren van een robot constant aan het werk. ‘Op een robot die in bedrijf is, zijn die dingen de hele tijd actief’, zegt Aitken. Een bot zal zich al wandelend en pratend een weg door je privéleven banen. Aitken drukt gebruikers op het hart om te vragen wat er gebeurt met de gegevens die hun robot verzamelt. ‘Wie is de eigenaar van die gegevens? Waar komen ze vandaan? Waar gaan ze naartoe?’ Bryson gaat nog een stapje verder: ‘Mensen denken dat ze een vriend in huis halen, maar laten gewoon een spion binnen.’
Figure en 1X reageerden niet op vragen over deze kritiek. Fabrikanten van humanoïde robots stellen dat ze de gegevens uitsluitend gebruiken om de prestaties van de robot te verbeteren.
Mensen denken dat ze een vriend in huis halen, maar laten gewoon een spion binnen
Wat krijg ik precies geleverd voor mijn euro’s?
Als dit alles je geen zorgen baart, moet je nog afvragen of je waar voor je geld krijgt. Sommige robots, zoals de Unitree R1 die in juli 2025 op de markt kwam voor een luttele 5000 euro, liggen binnen de prijsklasse van welgestelde mensen. Maar schaf je deze robot aan, dan krijg je alleen het apparaat zelf. Er zit geen ingebouwd AI-brein in dat de robot laat functioneren. Alleen technisch onderlegde mensen die zo’n brein zelf kunnen bouwen, hebben er dus wat aan.
In die zin zijn sommige van de goedkopere robots een miskoop. Je moet ze niet zien als een eenmalige aankoop, zoals een vaatwasser, maar meer als een auto: iets dat voortdurend onderhoud en updates nodig heeft om te blijven werken. De maandelijkse kosten van 425 euro per maand voor NEO zijn op de lange termijn dus wellicht een betere keuze dan het eenmalige bedrag van 17.000 euro. Maak je de verkeerde keuze, dan zit je opgescheept met een robotbutler die er al snel de brui aan geeft – of die überhaupt niet werkt.
Figure 03 – Figure
Prijskaartje: onbekend
Lengte: 1,68 meter
Gewicht: 60 kilogram
Gewrichten: 20
Batterijduur: 5 uur
Ons oordeel: De geruchten gaan dat Figure zo’n 17.000 euro voor deze robot zal vragen, wat behoorlijk aan de prijs is. Daar staat tegenover dat Figure 03 een van de meest geavanceerde humanoïde robots op de markt is.
Wat zijn de risico’s van een robot in mijn huishouden?
Denk tot slot niet alleen aan de voordelen van je toekomstige robotbutler. Er kleven ook nadelen aan. ‘Zelfs als je een taak hebt die honderd keer moet worden uitgevoerd en je robot slaagt er 99 procent van de tijd in om de klus te klaren, dan lukt het 1 procent van de tijd niet’, zegt Aitken. ‘Wat gebeurt er in die 1 procent van de gevallen? Dat is eigenlijk de hamvraag.’
Met andere woorden: hoe erg is het als de robot een fout begaat? Het klinkt indrukwekkend dat Figure 02-robots BMW’s in elkaar zetten. Maar huizen zijn voor robots veel moeilijkere omgevingen om in te werken dan fabrieken, waar de werkprocessen voorspelbaar zijn en de werknemers regels volgen. In een huis leven bijvoorbeeld kinderen en huisdieren, ligt rommel en dwalen bewoners rond. Aitken noemt zijn 18 maanden oude zoon, die graag door het huis holt. Als zijn menselijke ouders zijn bewegingen al nauwelijks kunnen bijhouden, is er dan ook maar enige hoop dat een humanoïde robot dat wel kan?
Dit artikel is verschenen in New Scientist Nr 145 | Juli/augustus 2026. Deze editie vind je in ons digitaal archief.
Geef een reactie