De meeste festivalbezoekers zijn niet vies van een felle lichtshow bij muziek; ze vinden die eerder plezierig. Wat zo’n prettige lichtflitservaring met je hersenactiviteit doet, onderzoeken neurowetenschappers van het UMC Utrecht dit jaar op Lowlands.
Wie zegt dat je het feesten op Lowlands moet staken om aan een onderzoek mee te doen, heeft het X-Ray your brain-project nog niet ontdekt. In dit experiment waan je je als deelnemer op de eerste rij van een stroboscopische lichtshow, terwijl je hersengolven in kaart worden gebracht met een hersenfilmpje.
Neuroloog Sandra van der Salm en haar collega’s van het UMC Utrecht onderzoeken in het ziekenhuis wat de effecten zijn van stroboscopisch licht op de hersenen van patiënten die mogelijk epilepsie hebben. Om die effecten in perspectief te plaatsen, kijken ze op Lowlands naar de breingolven van mensen die lichtflitsen expres opzoeken, namelijk de festivalbezoekers, zegt Van der Salm.
Wat houdt jullie onderzoek op Lowlands Science precies in?
‘Als festivalganger kom je deels voor de prettige combinatie van licht en geluid bij een liveoptreden. Ons doel is om die twee componenten na te bootsen in ons experiment. Allereerst ontvangen we de deelnemers feestelijk: een beetje alsof ze de techno-achtige Lowlandstent ‘X-Ray’ zijn binnengewandeld. Dan bevestigen we een speciaal netje op hun hoofd voor een elektro-encefalogram (EEG).
In een afgesloten ruimte krijgen ze vervolgens een lichtshow met een stroboscoop die flitst op verschillende frequenties. Dat is een kastje dat we voor de ogen houden, zoals we ook in het ziekenhuis bij patiënten doen. Tijdens de show luisteren deelnemers met een koptelefoon naar hun favoriete muziek, omdat we weten dat de lichtflitservaring dan veel intenser kan zijn.
Tijdens de lichtflitservaring meten we hersengolven via het EEG-netje, dat doppen heeft die op de schedel plakken en daar elektrische activiteit van de hersenen oppikken. Wij kunnen dus zien of de hersenactiviteit door lichtflitsen versnelt of vertraagt op verschillende plekken in het brein. En dat kunnen wij weer vergelijken met de subjectieve ervaring van de deelnemer, oftewel hoe ‘goed die gaat’ op de flitsen.’
Hoe zien de hersengolven eruit van iemand die ‘goed gaat’ op lichtflitsen?
‘Als lichtflitsen sneller gaan of intenser worden, nemen je hersenen de frequentie over – zeker als er een beat onder zit. Ik veronderstel dat dát is wat mensen prettig vinden. Ook verwacht ik dit meedeinen vooral aan de achterkant van het brein te zien. Tenzij deelnemers echt een extatische ervaring meemaken: daarvan is het bekend dat het meedeinen zich helemaal tot aan de voorkant van het brein kan uitstrekken.
Deelnemers krijgen zelf ook een inkijkje in hun hersenactiviteit. Aan het eind kun je je eigen hersengolven van tijdens het experiment zien via een app op je telefoon.
Ook vertellen we je na het experiment welke ‘hersenvibe’ je hebt: vier categorieën van hersengolfsnelheid. Zo is de Zen Surfer rustig en relaxed, de Cosmic Dreamer rustig maar actief, de Neon Squirrel snel en chaotisch, en de Turbo Genius snel en gefocust. De eerste en de laatste typen zijn zeldzaam in het ziekenhuis en hopen we juist op Lowlands in het wild te spotten.’
Is er een grens aan hoe fel en snel lichtflitsen kunnen zijn om het nog als prettig te ervaren?
‘Daar lijkt het wel op. Van eerder onderzoek met Engelse kostschooljongentjes en jongens die in militaire dienst gingen hebben we geleerd waar de grens van onplezierige lichtflitsprikkeling ongeveer ligt. Daar blijft ons experiment ver van uit de buurt: wij willen juist op een veilige manier extase opzoeken, bij een zo breed mogelijke groep mensen.
We weten dat er voor festivals meestal geen wetenschappelijk geteste protocollen voor lichtflitsfrequenties bestaan. Maar het kan niet de bedoeling zijn om mensen op festivals ‘slecht te laten gaan’. Bovendien is er scala lichtfrequenties waarbij een groot deel van de mensen met epilepsie wél mee kan feesten. Het zou mooi zijn als dit experiment bijdraagt aan duidelijkere protocollen rondom licht, waardoor die groep mensen ook gewoon veilig naar een festival kan.’
Elk jaar vinden er wetenschappelijke onderzoeken plaats op muziekfestival Lowlands. New Scientist is partner van Lowlands Science. Wij delen van tevoren wat er gaat gebeuren, en waar je als festivalbezoeker allemaal aan mee kunt doen. Lowlands 2026 vindt plaats op 21, 22 en 23 augustus.
Geef een reactie