Een virtualrealityspel over zombieschimmels die mieren infecteren, hielp spelers de principes van evolutie beter te begrijpen tijdens hun bezoek aan het Universiteitsmuseum Utrecht. William C. Beckerson, parasitoloog en medemaker van het spel, legt uit hoe dat komt.
Waarom is het belangrijk dat mensen evolutie begrijpen?
‘Evolutie is de drijvende kracht in de biologie. Ze verklaart hoe organismen eruitzien en doen wat ze doen.
Dat geldt ook voor ziekteverwekkers. Door de stijgende temperaturen op aarde duiken er steeds meer pandemieën op waar mensen direct last van hebben. Dat komt deels doordat ziekteverwekkers die goed gedijen bij een temperatuur van rond de 37 graden – onze lichaamstemperatuur – een selectievoordeel hebben ten opzichte van soortgenoten. Voor een aantal schimmelsoorten wordt de overstap van plant naar mens daardoor een stuk kleiner. Andere evolutiemechanismen verlagen de drempel van dier naar mens. Covid-19 is daar een voorbeeld van. Het is belangrijk dat mensen begrijpen hoe ziekteverwekkers evolueren, zodat ze weloverwogen keuzes kunnen maken over bijvoorbeeld vaccinaties en antibiotica.’
Hoe kan een virtualrealityspel hierbij helpen?
‘We zien dat veel mensen de principes van evolutie verkeerd interpreteren of niet accepteren door hun politieke of religieuze overtuigingen. Voor beide groepen blijkt het beter te werken om dit in de afgesloten wereld van virtual reality (VR) te ervaren. Daarom hebben we de game Zombie Ants VR ontwikkeld met een team biologen aan de universiteit van Centraal Florida in de Verenigde Staten, de Universiteit Utrecht en stemacteurs van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht.
Wat doe je als speler in het zombiemierenspel?
‘Je begint als spore van de zombieschimmel Ophiocordyceps en valt uit een boom. Eenmaal geland, is je doel om mieren te infecteren en ze zo te manipuleren dat je je verder kunt verspreiden.
Of je daarin slaagt, ligt aan jouw spelkeuzes. Als je faalt, begin je opnieuw als een andere spore van dezelfde soort. Dat laatste element is cruciaal, omdat evolutie niet gaat om aanpassingen binnen individuen, zoals veel mensen denken, maar binnen de gehele soort.’
Wat begrepen de spelers na afloop beter?
‘Voor en na het VR-spel vulden de deelnemers een enquête in over hoe ziekteverwekkers zich aanpassen. Ze konden telkens kiezen uit vier antwoorden, waarvan één darwinistisch was. Die bevatte de twee basisprincipes van evolutie: willekeurige veranderingen in DNA, en de natuurlijke selectie die individuen met de eigenschappen die hieruit voortkomen voortrekken óf uitroeien. De andere drie antwoorden reflecteerden het idee dat verandering in ziekteverwekkers gecreëerd wordt, dat die gewoon verschijnt, of dat die binnen het individu plaatsvinden. We zagen dat mensen na het spelen vaker darwinistische antwoorden gaven dan ervoor. Ze lijken de evolutieprincipes dus beter te snappen.’
Waarom werkt zo’n spel beter dan traditionele educatie?
‘Allereerst hoeven we de woorden ‘evolutie’ of ‘natuurlijke selectie’, die vaak associaties en gevolgens oproepen die we willen omzeilen, niet letterlijk te gebruiken. Maar het belangrijkste is dat je het beste leert door de evolutieprincipes zelf te ervaren via trial-and-error, oftewel met vallen en opstaan. Dat kan perfect met zo’n game. Daarnaast grijpt het spel in op je beloningssysteem: je komt telkens terug om meer te leren. Met dat gegeven kan elk educatief platform, in welk veld dan ook, zijn voordeel doen.’
William C. Beckerson is neuroparasitoloog die onderzoekt hoe parasitaire schimmels het gedrag van hun gastheren manipuleren. Hij bestudeerde aan de Universiteit Utrecht hoe schimmels mieren infecteren. Nu richt hij zich op zombiekevers aan het Amerikaanse Lake Forrest-college in Illinois. Naast bioloog is hij biologiedocent en educatief onderzoeker.
Geef een reactie